Φανή Λούγκλου

Παροχή υπηρεσιών ψυχοθεραπείας για παιδιά, εφήβους και τις οικογένειές τους στην Λήμνο

Τερατάκια με καπέλα: μια δραστηριότητα για τις αρνητικές σκέψεις και τους φόβους

Τα παιδιά συχνά αποφεύγουν να σκέφτοναι αυτό που τους ενοχλεί και να μιλούν γι αυτό. Ειδικά αν πρόκειται για πράγματα που τους προκαλούν φόβο ή άγχος, είναι ιδιαίτερα διαστακτικά να το συζητήσουν. Τα τερατάκια με καπέλα ειναι μαι τεχνική ζωγραφικής που απευθύνεται σε παιδιά προσολικής και πρωτοσχολικής ηλικίας. Η δραστηριότητα αυτή επιτρέπει στα παιδιά να αντιμετωπίσουν του φόβους τους σταδιακά και με μη απειλητικό τρόπο.
Τα παιδιά χρειάζονται ενθάρρυνση προκειμένου να αντιμετωπίσουν τρομακτικά εξωτερικά γεγονότα, σκέψεις, φαντασίες ή όνειρα που τα απασχολούν. Στα περισσότερα παιδιά επίσης αρέσει να ζωγραφίζουν. Έτσι, ζωγραφίζοντας το φόβο τους, εκφράζουν ό,τι τους ενοχλεί χωρίς άμεση λετκική έκφραση, η οποία τα δυσκολεύει.
Για να εφαρμόσουμε την τεχνική, καθόμαστε στο ίδιο επίπεδο με το παιδί, σε ένα τραπέζι ή στο πάτωμα. Χρειαζόμαστε χρώματα, χαρτιά, αυτοκόλλητα, και ό,τι άλλο είδος χειροτεχνίας νομίζουμε οτι θα αρέσει στο παιδί. Μπορούμε επίσης να έχουμε προτυπωμένες εικόνες για το παίδί να ζωγραφίσει. Τα υλικά ειναι σημαντικά, γιατί δίνουν στο παιδί μια αίσθηση ελέγχου. Αφήνουμε πρώτα το παιδί να ζωγραφίσει κάτι που το αρέσει. Όταν τελειώσει, συζητάμε μαζί του για τα συναισθήματα που του προκαλεί η ζωγραφιά αυτή (θετικά αφού ειναι ένα αντικείμενο, μια δραστηριότητα ή ένα μέρος που του αρέσει). Συνεχίζουμε λέγοντας: «τώρα θέλω να σκεφτείς κάτι που σε τρομάζει, κάτι που έγινε, που σκέφτηκες ή που ονειρεύτηκες. Δε θέλω να ζωγραφίσεις αυτό που σε τρομάζει περισσότερο. Θέλω να ζωγραφίσεις κάτι που σε τρομάζει λίγο». Αν το παιδί είναι διστακτικό, το ενθαρρύνουμε και του επιτρέπουμε να διαλέξει ένα προτυπομένο σχέδιο με κάποιο τερατάκι. Αν εξακολουθεί να ειναι διστακτικό, λέμε: «συνήθως, όταν ζωγραφίζουμε αυτό που φοβόμαστε, παύει να ειναι τόσο τρομαχτικό πάνω στο χαρτί. Ανακαλύπτουμε κοιτάζοντάς το οτι τελικά δε μας τρομάζει τόσο και ότι μας τρόμαζε πιο πολύ οταν ήταν στο μυαλό μας».


Όταν το παιδί τελειώσει τη ζωγραφιά του, ζητάμε απο το παιδί, να αλλάξει ό,τι έχει ζωγραφίσει, προσπαθώντας να το κάνει αστείο, ασήμαντο και τελικά λιγότερο φοβικό, χρησιμοποιώντας όλα τα υλικά που έχουμε στη διάθεσή του. Είτε κατά τη διάρκεια της αλλαγής, είτε στο τέλος συζητάμε με το παιδί πόσο ωραίο ειναι να ανακαλύπτουμε ότι όπως μπορούμε να αλλάξουμε την εικόνα στο χαρτί, μπορούμε να την αλλάξουμε και στο μυαλό μας, ώστε να μην φοβούνται πια ή να μην αγχώνονται.
Σε περίπτωση που το παιδί προσπαθεί να αντιμετωπίσει ένα πραγματικό γεγονός (π.χ.μετακόμιση, ασθένεια ή φυσική καταστροφή) ζητάμε απο το παιδί να ζωγραφίσει το γεγονός και μετά να το ξαναζωγραφίσει «καλύτερο» (π.χ. μοναξιά στο σχολείο λόγω μετακόμισης – στην αυλή του σχολείου μαζί με άλλα παιδιά να παίζει).
Ποτέ δεν ξεκινάμε αυτή τη δραστηριότητα με το μεγαλύτερο φόβο του παιδιού. Αξιολογούμε τους φόβους του και ξεκινάμε με κάτι απλό, για να το ενθαρρύνουμε και να αποκτήσει αίσθηση ελέγχου και ασφάλειας.